Wanneer kan de werknemer calamiteitenverlof opnemen?

Kort verzuim of ook wel calamiteitenverlof genoemd is verlof samenhangend met zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden. Deze vorm van verlof is onderdeel van de Wet arbeid en zorg. Omdat de wettelijke term kort verzuim in de Wet arbeid en zorg soms onduidelijk is, is een reden toegevoegd voor het calamiteitenverlof, namelijk bij “onvoorziene omstandigheden die een onmiddellijke onderbreking van de arbeid vergen”. Een voorbeeld is plotselinge waterschade thuis die moet worden bestreden.

Soorten calamiteitenverlof

De wet noemt drie soorten omstandigheden waarbij recht op calamiteitenverlof bestaat:

  • zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden;
  • een door wet of overheid, zonder geldelijke vergoeding, opgelegde verplichting, waarvan de vervulling niet in zijn vrije tijd kon plaatsvinden;
  • de uitoefening van het actief kiesrecht.

Naast deze drie vormen van calamiteitenverlof wordt echter ook expliciet het kraamverlof vermeld.

Wat zijn zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden?

De wetgever heeft er voor gekozen om geen limitatieve opsomming van die omstandigheden in de wet te geven. Als voorbeeld is te denken aan het ophalen van een ziek kind van school of bij een verstopt riool thuis. In de wet wordt een aantal situaties vermeld om duidelijk te maken wat onder zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden in ieder geval wordt begrepen. Dat zijn de volgende gebeurtenissen:

  • de plotselinge bevalling van de echtgenote, de geregistreerde partner of de persoon met wie de werknemer ongehuwd samenwoont.

Bij de totstandkoming van de wet is daarbij opgemerkt dat onder ‘bevalling’ moet worden verstaan ‘het bijwonen van de bevalling’.

  • daarnaast zal de werknemer ook aanspraak op kortdurend zorgverlof kunnen krijgen om te voldoen aan de wettelijke verplichting tot aangifte van de geboorte. Naast deze vrije uren met behoud van loon, heeft de werknemer nog recht op vijf dagen kraamverlof.
  • het overlijden en de begrafenis van een van zijn huisgenoten of een van zijn bloed- en aanverwanten in de rechte lijn ongeacht in welke graad en in de tweede graad van de zijlijn.

Het recht op kortverzuimverlof is vanaf 1 januari 2015 ook toegekend bij spoedeisend, onvoorzien of redelijkerwijze niet buiten werktijd om te plannen arts- of ziekenhuisbezoek van de werknemer zelf. Voor het eerst is hiermee bevestigd dat de werknemer verplicht is zoveel mogelijk ziekenhuis- en (tand)artsbezoek moet plannen buiten werktijd. Alleen als dat niet lukt, mag dat onder werktijd en krijgt de werknemer doorbetaald. Die doorbetaling geldt dan voor een korte, naar billijkheid te rekenen tijd.

Een tweede uitbreiding is de noodzakelijke begeleiding van anderen bij spoedeisend, onvoorzien of redelijkerwijze niet buiten werktijd om te plannen arts- of ziekenhuisbezoek of de noodzakelijke verzorging op de eerste ziektedag. In beide gevallen wordt onder “anderen” verstaan; van directe familie of mensen waarmee een sociale relatie bestaat. De werknemer moet de noodzakelijkheid aantonen, waarbij wel al is gezegd dat als het een inwonende persoon betreft de noodzakelijkheid vanwege morele redenen is gegeven.

Onder directe familie wordt vanaf 1 januari 2015 verstaan: de echtgenoot, de geregistreerd partner of de ongehuwd samenwonende partner, maar ook een (stief/pleeg)kind of een zus/broer/ouder/grootouder of kleinkind.

Lastiger is het begrip degene met wie een sociale relatie bestaat. Wie dat zijn, hangt af van de omstandigheden van het geval. Belangrijke voorwaarde is verder dat de verzorging rechtstreeks voortvloeit uit die relatie en dat die redelijkerwijs door de werknemer moet worden verleend. Te denken is aan een vriend/buurvrouw/stiefmoeder/oom/nichtje, die geen andere hulp heeft en niet voor zichzelf kan zorgen.

Korte naar billijkheid te berekenen tijd

Het verlof geldt slechts voor een ‘korte, naar billijkheid te berekenen tijd’. Afhankelijk van de situatie zal het gaan om een paar uren tot enkele dagen in zeer bijzondere omstandigheden. Bij noodzakelijke verzorging op de eerste ziektedag is de periode afgebakend tot die eerste ziektedag. Zowel werkgever als werknemer zullen telkens naar redelijkheid en billijkheid moeten handelen. Bij individuele arbeidsovereenkomst en/of cao kunnen de omstandigheden die vallen onder deze vorm van betaald verlof worden uitgebreid, hetgeen in de praktijk ook vaak gebeurt.

Bron: PWnet

< terug naar nieuwsoverzicht

  • Bel mij terug

    Heeft u een vraag? Vul onderstaande in en wij bellen u zo snel mogelijk terug.

  • Inschrijven nieuwsbrief

    Wilt u op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws, nieuwe blog posts of wijzigingen in wetgeving? Schrijf u dan in voor onze nieuwsbrief
  • Disclaimer

    Loonvisie besteedt uiterste zorg aan de betrouwbaarheid en de actualiteit van de gegevens. Onjuistheden kunnen echter voorkomen. Loonvisie is niet aansprakelijk voor schade als gevolg van onjuistheden, problemen veroorzaakt door, of inherent aan het verspreiden van informatie via internet alsmede technische storingen.