fbq('track', 'Purchase', {currency: "USD", value: 30.00});

Rechtspraak: Kerkelijk recht gaat boven arbeidsrecht

door | okt 16, 2019 | HR Advies

Voor geestelijken, zoals predikanten en priesters geldt dat hun leidinggevende God is. Met God valt geen dienstverband af te sluiten en God kan ook niemand ontslaan. Dus hoe werkt dat dan? De Hoge Raad deed recent uitspraak in een zaak waarin deze vraag centraal stond. 

Een predikant die door de kerkraad werd ontslagen ontslagen wegens een ernstige vertrouwensbreuk, vecht zijn ontslag aan. Hij meent dat hij een gewone arbeidsovereenkomst had, terwijl de kerkraad meent dat er voor hen kerkelijk recht geldt. Volgens dat kerkelijk recht had hij ontslagen mogen worden, terwijl hij volgens normaal arbeidsrecht niet ontslagen had mogen worden. Wie heeft er gelijk?

Kerkelijk (arbeids)recht

Een predikant staat in dienst van God. Daarom onderhoudt de gemeente de predikant, maar is een predikant niet in loondienst van de gemeente. Hij of zij heeft een zelfstandige positie. Maar een predikant is ook geen zzp’er. Daarom hebben kerken afspraken en richtlijnen gemaakt over de arbeidspositie van predikanten. Die afspraken zoeken het midden tussen ‘de roeping van de predikant en rechtspositionele bescherming’. Een predikant houdt daarmee het midden tussen een werknemer in loondienst en een zzp’er. Hij heeft meer bescherming dat een zzp’er, maar minder dan een werknemer. In de richtlijn die voor de predikant die deze rechtszaak voerde staat onder meer:

  • dat de verbondenheid tussen de predikant en de gemeente geen arbeidsovereenkomst is;
  • de verbondenheid tussen de predikant en de gemeente eindigt onder meer door ontslag wegens gewichtige redenen;
  • ontslag alleen kan plaatsvinden als deze redenen zodanig gewichtig zijn dat de predikant de gemeente niet langer kan dienen;
  • voordat tot ontslag wordt overgegaan, de predikant en kerkenraad naar een oplossing moeten zoek, eventueel samen met de Landelijke Vertrouwens- en Advies Commissie;
  • als die oplossing niet wordt gevonden, vraagt de kerkenraad advies over een financiële regeling zodat de predikant in zijn levensonderhoud kan blijven voorzien.

De ontslagen predikant

Voor de predikant is deze procedure doorlopen en de man is ontslagen. Hij heeft zich verweerd, maar dat mocht niet baten. Wel heeft hij een maandelijkse uitkering gedurende 29 maanden gekregen, van 99.970 euro in totaal (3447 euro per maand). Daarop stapt de predikant naar de rechter. Hij stelt dat de kerkenraad onrechtmatig heeft gehandeld en schadeplichtig is. Hij vindt dat zijn arbeidsovereenkomst onredelijk is opgezegd, dat het ontslag onregelmatig is gegeven en hij wil dat de rechter uitspraak doet over de exacte datum waarop de arbeidsovereenkomst zal eindigen. Daarnaast vordert de predikant betaling van zijn loon, een schadevergoeding van bijna een miljoen euro aan gederfd inkomen en 350.000 euro aan immateriële schade. De kantonrechter wees die vordering af, omdat er volgens de rechter geen arbeidsovereenkomst was maar een eigen rechtsverhouding die wordt beheerst door het kerkelijk statuut van de kerkgemeente. Het Hof vernietigde dat vonnis. Er was volgens het Hof wel degelijk een arbeidsovereenkomst en die arbeidsovereenkomst is onregelmatig en kennelijk onredelijk opgezegd. Daarnaast werd de kerkgemeente veroordeeld tot betaling van een schadevergoeding wegens onregelmatig ontslag en wegens kennelijk onredelijk ontslag. De kerkgemeente gaat in cassatie.

Arbeid, loon, tijd, gezag

Om te beoordelen of de predikant een arbeidsovereenkomst had, heeft het Hof gekeken naar de wettelijke definitie: ‘de arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten’. Salarisprofessionals stellen zich al jaren dezelfde vraag om vast te stellen of er een arbeidsovereenkomst bestaat. Is er sprake van arbeid, loon, gedurende zekere tijd en een gezagsverhouding? Dan is er dus een arbeidsovereenkomst. In het geval van de predikant kon de rechter al deze vragen met ‘ja’ beantwoorden. Het feit dat er in de richtlijn staat dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst doet daar volgens het Hof niets aan af.

Is dit een arbeidsovereenkomst?

Maar volgens de Hoge Raad gebruikte het Hof een verkeerde maatstaf. De rechtsverhouding tussen de kerk en de predikant wordt beheerst door het eigen statuut van de kerk en niet door het Burgerlijk Wetboek. We hebben in Nederland een scheiding van kerk en staat. Alleen als de statuten van de kerk in strijd zijn met de wet, vervalt hun eigen statuut. Het Hof vond de reglementen in strijd waren met de wet, maar de Hoge Raad niet. Het woord ‘wet’ betekent in deze context namelijk niet alle wetten, maar alleen bepalingen van fundamentele aard of ‘sterk dwingend recht’. Volgens de Hoge Raad is daar hier geen sprake van. Kerken mogen de rechtsverhouding tot geestelijken naar eigen inzicht vormgeven. Daarbij mogen ze afwijken van dwingend recht, tenzij dat recht zo fundamenteel is dat die inrichtingsvrijheid niet kan worden aanvaard. Dat zou bijvoorbeeld zo zijn als iemand in zijn overeenkomst wordt gedwongen tot een misdaad of als er daarmee een misdaad jegens de geestelijke wordt begaan. Daar is hier geen sprake van. Het vonnis van het Hof wordt daarom vernietigd en het Hof moet opnieuw uitspraak doen.

Bron: Salarisnet

Maandelijks het laatste nieuws op het gebied van personeel en salaris in uw mail?
Schrijf u in voor onze nieuwbrief.







ONZE DIENSTEN

Loonvisie neemt uw zorgen rond salaris- en personeelsadministratie graag compleet of gedeeltelijk uit handen.
Salaris- en personeelsadministratie
HR Advies
Juridisch advies
Verzekeringen en verzuim

salarisadministratie@loonvisie.nl
0317 - 61 91 25

De Hofstede 57
4033 BV Lienden

 

Boven de Wolfskuil 3
6049 LX Roermond

ALLE EXPERTISE VOOR:

Aan één loket vindt u alle expertise die u nodig heeft voor:
Ondernemers
Accountant- en administratiekantoren

BRANCHES

Loonvisie heeft jarenlange ervaring met salaris- en personeelsadministratie in verschillende branches, zoals:
Horeca
Transport & logistiek
Metaal & techniek
Huisartsen

salarisadministratie@loonvisie.nl
0317 - 61 91 25

De Hofstede 57
4033 BV Lienden

 

Boven de Wolfskuil 3
6049 LX Roermond

© Loonvisie - Realisatie: Woerdekom Webdesign

Share This

 

Loonvisie heeft een nieuw logo!

En bij een nieuw logo hoort ook een nieuwe huisstijl.
 
De komende periode wordt de nieuwe huisstijl doorgevoerd op de website.