fbq('track', 'Purchase', {currency: "USD", value: 30.00});

Moet werkgever die verlies maakt toch bonus uitkeren?

door | jun 5, 2020 | Juridisch Advies

Wanneer het financieel slecht gaat, wil een werkgever geen bonus uitkeren. Volgens FNV hebben de werknemers ook bij negatief resultaat recht op de bonus, omdat de bonusregeling niet alleen van de bedrijfsresultaten, maar ook van de individuele beoordeling uitgaat. Het woord is aan de kantonrechter.

In het handboek van de organisatie staat dat de jaarlijkse bonus is gekoppeld aan de individuele beoordeling van de werknemer en aan het resultaat van de onderneming. Wie wordt beoordeeld met een 5,5 of hoger, heeft recht op een bonus. Hoe hoger de beoordeling, hoe hoger de bonus. Ook de bedrijfsresultaten voor belasting beïnvloeden de hoogte van de bonus en zijn verdeeld in ‘winst tot 5 procent’, ‘winst van 5 tot 10 procent’ en ‘winst boven 10 procent’. Dit is een collectieve regeling die is afgesproken met de ondernemingsraad.

In de jaren 2015 tot en met 2017 maakte het bedrijf winst en kreeg iedere werknemer een brief thuis met daarin de berekening van zijn bonus over het voorgaande jaar. In 2018 krijgt het bedrijf echter een harde klap door het wegvallen van orders uit China. In 2019 krijgen de werknemers daarom een heel andere brief. De werkgever erkent dat zij in 2018 hard hebben gewerkt, maar zegt dat de bedrijfsresultaten het niet toelaten om een winstuitkering te betalen.

Cao-norm

Vakbond FNV springt in de bres voor de werknemers die hun extraatje moeten missen. De bonusregeling is afgesproken met de ondernemingsraad en moet worden uitgelegd als een cao-norm. Ook een negatief resultaat valt te scharen in het cohort ‘winst tot 5 procent’ en geeft dus recht op een minimale bonus, mits de individuele beoordeling hoog genoeg is.

De CAO-norm is  aanvankelijk in het leven geroepen voor de uitleg van bepalingen in cao’s voor die gevallen waarin ook de rechtspositie van derden wordt beïnvloedt. In de loop der tijd is de reikwijdte uitgebreid naar andere regelingen, zoals een sociaal plan en een pensioenreglement. De norm houdt in dat de bewoordingen van de desbetreffende bepaling, gelezen in het licht van de gehele tekst waarin de bepaling staat, van doorslaggevende betekenis zijn.

Omdat de bonusregeling niet enkel aan de bedrijfsresultaten, maar ook aan de individuele beoordeling is gekoppeld, hebben werknemers recht op hun bonus, aldus de vakbond. Bovendien betwijfelt de bond of de resultaten over 2018 wel zo slecht waren als de werkgever beweert.

Haviltex-norm

De werkgever is een heel andere mening toegedaan. Het klopt dat de bonusregeling is afgesproken met de ondernemingsraad, maar deze moet worden uitgelegd aan de hand van de Haviltex-norm. De Haviltex-norm houdt in dat de uitleg van een schriftelijk contract niet alleen aankomt op wat partijen over en weer hebben verklaard. Er wordt ook gekeken naar wat de partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten, op basis van elkaars verklaringen en gedragingen. Redelijkheid en billijkheid spelen hierbij dus een rol.

In de jaarlijkse brieven is altijd gesproken van een winstuitkering. Het is dus volgens de werkgever volstrekt duidelijk wat de bedoeling van de gemaakte afspraken was: het verstrekken van een bonus als de onderneming een positief resultaat behaalt.

Welke norm?

De bonusregeling van dit bedrijf is tot stand gekomen met instemming van de ondernemingsraad en in overleg met FNV. Daarnaast geldt dat de regeling bedrijfsbreed wordt toegepast, namelijk op alle CAO-medewerkers en boven CAO-medewerkers indien geen andere, individuele bonusregeling is afgesproken. Dat maakt dat een eenvormige uitleg van de regeling voor alle betrokkenen (zowel de partijen die betrokken waren bij de totstandkoming van de regeling als derden, zijnde het personeel van de onderneming) noodzakelijk is. Om deze redenen dient bij de uitleg van de bonusregeling de CAO-norm als uitgangspunt te worden genomen.

Tegelijkertijd neemt de kantonrechter echter in aanmerking dat het hier gaat om een bonusregeling die op belangrijke punten afwijkt van een cao. Zo geldt de bonusregeling alleen binnen een concern, terwijl bij een cao doorgaans talloze, van elkaar onafhankelijke ondernemingen in een bedrijfstak daaraan gebonden zijn.

Daarnaast is de bonusregeling vastgesteld door de werkgever. De ondernemingsraad en FNV waren daar weliswaar bij betrokken, maar strikt genomen zijn zij geen contractspartijen. Daar waar het instemmingsrecht van de ondernemingsraad met een belonings- of functiewaarderingssysteem wettelijk is geregeld in artikel 27 lid 1 sub c WOR, ontbeert FNV op dat punt een wettelijke basis. Verder is niet duidelijk wat en hoe groot de rol van FNV bij de totstandkoming precies is geweest.

Oordeel van de kantonrechter

rechtspraak

De kantonrechter kijkt daarom niet alleen naar de bewoordingen van de bepaling, maar ook naar de bedoeling van de werkgever en de ondernemingsraad. Het ligt naar het oordeel van de kantonrechter meer voor de hand dat er alleen een bonus wordt uitgekeerd indien sprake is van een positief resultaat. Een bonus is immers, anders dan een periodieke salarisverhoging, een extra beloning voor prestaties die hebben bijgedragen aan een positief resultaat.

De werkgever heeft terecht gesteld dat het uitkeren van een jaarlijkse bonus bij een negatief resultaat de onderneming in een nog slechtere positie brengt. Daarmee zou de continuïteit in gevaar kunnen komen. Natuurlijk kunnen daar afwijkende afspraken over worden gemaakt, maar dan ligt het voor de hand om dat expliciet vast te leggen.

De bonusregeling is in 2005 aangepast om een meer transparante systematiek toe te passen. De nieuwe regeling is echter gebaseerd op de tot dan toe gehanteerde regeling waarin het bonusbudget expliciet afhankelijk was gesteld van de netto winstmarge van het bedrijf. Als onder de nieuwe regeling deze standaard zou worden losgelaten, zou dit een aanzienlijke verruiming van de arbeidsvoorwaarden zijn geweest. Het is niet aannemelijk dat de werkgever dit zou hebben gedaan, zonder dit expliciet te melden, zo stelt de kantonrechter. Uit niets is gebleken dat de ondernemingsraad die bedoeling of verwachting wel had, toen hij instemde met de nieuwe bonusregeling.

Omdat de FNV volgens de kantonrechter niet hard maakt dat het bedrijf de bedrijfsresultaten moedwillig in een te negatief daglicht stelt, wordt de vordering voor het betalen van de bonus afgewezen. De vakbond moet de kosten van de procedure betalen.

Rechtbank Rotterdam | ECLI:NL:RBROT:2020:4269

Bron: PWnet

Maandelijks het laatste nieuws op het gebied van personeel en salaris in uw mail?
Schrijf u in voor onze nieuwbrief.







ONZE DIENSTEN

Loonvisie neemt uw zorgen rond salaris- en personeelsadministratie graag compleet of gedeeltelijk uit handen.
Salaris- en personeelsadministratie
HR Advies
Juridisch advies
Verzekeringen en verzuim

salarisadministratie@loonvisie.nl
0317 - 61 91 25

De Hofstede 57
4033 BV Lienden

 

Boven de Wolfskuil 3
6049 LX Roermond

ALLE EXPERTISE VOOR:

Aan één loket vindt u alle expertise die u nodig heeft voor:
Ondernemers
Accountant- en administratiekantoren

BRANCHES

Loonvisie heeft jarenlange ervaring met salaris- en personeelsadministratie in verschillende branches, zoals:
Horeca
Transport & logistiek
Metaal & techniek
Huisartsen

salarisadministratie@loonvisie.nl
0317 - 61 91 25

De Hofstede 57
4033 BV Lienden

 

Boven de Wolfskuil 3
6049 LX Roermond

© Loonvisie - Realisatie: Woerdekom Webdesign

Share This

 

Loonvisie heeft een nieuw logo!

En bij een nieuw logo hoort ook een nieuwe huisstijl.
 
De komende periode wordt de nieuwe huisstijl doorgevoerd op de website.